در سختی ها آرام ، و در ناگواری ها بردبار و در خوشی ها سپاسگزار است.به آن که دشمن دارد ستم نکند ، و نسبت به آن که دوست دارد به گناه آلوده نشود.پیش از آن که بر ضد او گواهی دهند به حق اعتراف می کند ، و آنچه را به او سپرده اند ضایع نمی سازد ، و آنچه را به او تذکر داده اند  فراموش نمی کند. مردم را با لقب های زشت نمی خواند ،همسایگان را آزار نمی رساند، در مصیبت های دیگران شاد نمی شود و در کار ناروا دخالت نمی کند، و از محدوده ی حق خارج نمی شود. اگر خاموش است سکوت او اندوهگینش نمی کند ، و اگر بخندد آواز خنده ی او بلند نمی شود ، و اگر به او ستمی روا دارند صبر می کند تا خدا انتقام او را بگیرد. نفس او از دستش در زحمت ، ولی مردم در آسایشند.

امام علی (ع):

ای مردم! آن کس که از برادرش، اطمینان و استقامت در دین و درستی راه و رسم را سراغ دارد، باید به گفته مردم درباره او گوش ندهد. آگاه باشید! گاهی تیرانداز، تیر افکند و تیرها به خطا می رود؛ سخن نیز چنین است. درباره کسی چیزی می گویند که واقعیت ندارد و گفتار باطل تباه شدنی است و خدا شنوا و آگاه است. بدانید که میان حق و باطل جز چهار انگشت فاصله نیست.

 (پرسیدند، معنای آن چیست؟ امام ع انگشتان خود را میان چشم و گوش گذاشت و فرمود:)

باطل آن است که بگویی "شنیدم" و حق ان است که بگویی "دیدم"

نهج البلاغه (ترجمه محمد دشتی)، خطبه1 14

از گزارش‏هاى معتبر تاریخى، چنین به دست مى آید كه سه روز قبل از شهادت امام حسین (ع) (در روز هفتم محرّم) دستورى از عبیداللَّه بن زیاد از این قرار به عمر بن سعد ابلاغ شد كه: «بین حسین و آب فاصله انداز و مگذار كه قطره‏اى از آن بنوشند» و این عمل را نوعى انتقام در مقابل بستن آب بر عثمان تلقى كرد(1)

یكی از علمای برجسته اهل تسنّن‌، علاّمه و مورّخ بزرگ، عبد‌الحمید‌بن محمدبن حسین‌بن ابی‌الحدید مدائنی،‌ معروف به «ابن ابی‌الحدید» است، كه یكی از آثار مهم و معروف او «شرح نهج‌البلاغه» می‌باشد، او در سال 655 هـ .ق در بغداد درگذشت.

امام علی (ع):

آنچه را نمی دانی مگو، بلکه همه ی آنچه را که می دانی نیز مگو، زیرا خداوند بزرگ بر اعضاء بدنت چیزهایی را واجب کرده که از آنها در روز قیامت بر تو حجت آورد.

نهج البلاغه (ترجمه محمد دشتی)، حکمت 382

امام علی (ع):

چه بسیار کسانی که در آغاز روز بودند و به شامگاه نرسیدند، و چه بسیار کسانی که در آغاز شب بر او حسد می بردند و در پایان شب عزاداران به سوگشان نشستند.

نهج البلاغه (ترجمه محمد دشتی)، حکمت 380

امام علی (ع) :

شادی مومن در چهره ی او و اندوه وی در دلش پنهان است.

در یکى از جنگها، عده اى را اسیر کردند و نزد شاه آوردند. شاه فرمان داد تا یکى از اسیران را اعدام کنند. اسیر که از زندگى ناامید شده بود، خشمگین شد و شاه را مورد سرزنش و دشنام خود قرار داد که گفته اند: هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد بگوید.

وقت ضرورت چو نماند گریز                    دست بگیرد سر شمشیر تیز

شاه از وزیران حاضر پرسید: این اسیر چه مى گوید؟