تبلیغات

شروع می کنیم به امید اینکه بتوانیم ادامه دهیم - کیفیت عطش و تشنگی در کربلا چگونه بوده است؟
هرچه از دستمان بر می آید انجام می دهیم

کیفیت عطش و تشنگی در کربلا چگونه بوده است؟

یکشنبه 18 دی 1390 01:59 ق.ظ

نویسنده : نسل سوم
ارسال شده در: هیهات من الذله ،

از گزارش‏هاى معتبر تاریخى، چنین به دست مى آید كه سه روز قبل از شهادت امام حسین (ع) (در روز هفتم محرّم) دستورى از عبیداللَّه بن زیاد از این قرار به عمر بن سعد ابلاغ شد كه: «بین حسین و آب فاصله انداز و مگذار كه قطره‏اى از آن بنوشند» و این عمل را نوعى انتقام در مقابل بستن آب بر عثمان تلقى كرد(1)

ابن سعد به مجرد دریافت این دستور، عمرو بن حجاج را با پانصد سوار، مأمور مراقبت از شریعه فرات به منظور جلوگیرى از دسترسى امام (ع) و یارانش به آب كرد.(2) در این دو سه روز امام (ع) و یارانش....

از گزارش‏هاى معتبر تاریخى، چنین به دست مى آید كه سه روز قبل از شهادت امام حسین (ع) (در روز هفتم محرّم) دستورى از عبیداللَّه بن زیاد از این قرار به عمر بن سعد ابلاغ شد كه: «بین حسین و آب فاصله انداز و مگذار كه قطره‏اى از آن بنوشند» و این عمل را نوعى انتقام در مقابل بستن آب بر عثمان تلقى كرد(1)

ابن سعد به مجرد دریافت این دستور، عمرو بن حجاج را با پانصد سوار، مأمور مراقبت از شریعه فرات به منظور جلوگیرى از دسترسى امام (ع) و یارانش به آب كرد.(2) در این دو سه روز امام (ع) و یارانش از طرق مختلف سعى در دسترسى به آب داشتند زیرا تحمل تشنگى در آن بیابان سوزان- به ویژه با آن كاروان مشتمل بر زنان و كودكان- بسیار طاقت فرسا بود.

در برخى از گزارش‏ها چنین آمده است: امام حسین (ع) در محدوده اردوگاه خود اقدام به حفر چاه‏هایى كرده بود اما وقتى گزارش آن به ابن زیاد رسید و او دستور شدّت عمل بیشتر و ممانعت از حفر چاه را به ابن سعد ابلاغ كرد.(3)

همچنین گزارشى از حمله شبانه حضرت عباس (ع) به همراه سى سوار و بیست پیاده به پرچمدارى نافع بن هلال به فرات در منابع معتبر نقل شده است. آنان پس از درگیرى با گروه عمرو بن حجاج، موفق به پر كردن بیست مشك آب مى‏شوند.(4)

زمان دقیق این گزارش نقل نشده است اما در آن عبارت «ولمّا اشتد على الحسین و اصحابه العطش» (چون تشنگى بر حسین و یارانش فشار آورد) آمده است.

برخى از گزارش‏ها حكایت از ریختن آب از سوى امام (ع) بر چهره خواهرش زینب (س) در روز عاشورا دارد زیرا وقتى او اشعار آن حضرت مبنى بر نزدیك بودن شهادتش را شنید، از حال رفته بود.(5)

این گزارش اجمالًا دلالت بر وجود آب در شب عاشورا مى‏كند علامه مجلسى در بحارالانوار مسأله عدم مضیقه آب را در صبح روز عاشورا- حتى براى آشامیدن- با صراحت بیشترى مطرح مى ‏كند. در این گزارش چنین آمده است:

«ثم قال لاصحابه: قوموا فاشربوا من الماء یكن آخر زادكم و توضؤوا و اغتسلوا و اغسلوا ثیابكم لتكون اكفانكم ثم صلّى بهم الفجر»(6) «سپس امام (ع) به اصحاب خود فرمود: برخیزید و آب بنوشید كه آخرین آذوقه شما از دنیا است و وضو بگیرید و غسل كنید و لباس‏هاى خود را با آن بشویید تا كفن‏هاى شما باشد. آن‏گاه امام (ع) نماز صبح را با آنان به جماعت خواند».

از عبارت «یكن آخر زادكم» و نیز از گزارش‏هاى مربوط به روز عاشورا چنین استفاده مى‏شود كه پس از اتمام این ذخیره آبى، دیگر دسترسى به آب میسّر نشد و امام (ع) و یاران و خاندانش در آن گرماى طاقت فرساى كربلا تا هنگام شهادت، علاوه بر مبارزه سنگین با دشمن با تشنگى شدید نیز دست به گریبان بودند.

علامه مجلسى (ره) در ادامه گزارش خود سخن از ریشخند یكى از لشكریان عمر بن سعد به نام تمیم بن حصین خزارى به میان آورده كه مى ‏گوید:

«اى حسین، و اى یاران حسین آیا به آب فرات نمى ‏نگرید كه چگونه همانند شكم مار مى ‏درخشد به خداوند سوگند از آن قطره‏اى نخواهید آشامید تا آنكه مرگ را دریابید»(7)

حرّ نیز در روز عاشورا و در هنگام نصیحت به كوفیان، آنان را به جهت ممانعت از دسترسى امام (ع) و یارانش به آب فرات توبیخ كرده است.(8)

همچنین گزارش تلاش امام (ع) براى به دست آوردن آب و ممانعت شمر از آن و ریشخند او به آن حضرت و نفرین امام (ع) بر او در برخى از منابع آمده است.(9)

علامه مجلسى (ره) روایتى را نقل مى ‏كند كه مضمون آن درخواست عباس براى مبارزه و مأمور شدن او از طرف امام (ع) به منظور آوردن آب براى اطفال و كودكان حرم مى ‏باشد. همان‏گونه كه مشهور است، عباس (ع) موفق به آورن آب نشد و در راه بازگشت به شهادت رسید.(10)

 

پى ‏نوشت‏

 (1) بلاذرى، ج 3، ص 180.

 (2) همان‏ها.

 (3) الفتوح، ج 5، ص 91: فقد بلغنى ان الحسین یشرب الماء هو و اولاده و قد حفروا الآبار و نصبوا الاعلام فانظر اذا ورود علیك كتابى هذا فامنعهم من حفر الآبار ما استطعت و ضیق علیهم و لا تدعهم یشربوا من ماء الفرات قطرة واحدة.

 (4) وقعة الطف، ص 152.

 (5) تاریخ یعقوبى، ج 2، ص 244 وقعة الطف، ص 201 لهوف، ص 104.

 (6) بحارالانوار، ج 44، ص 317.

 (7) بحارالانوار، ج 44، ص 317.

 (8) انساب الاشراف، ج 3، ص 189 الارشاد، ص 453.

 (9) ابوالفرج اصفهانى، مقاتل الطالبیین، ص 86 به نقل از: بحارالانوار، ج 45، ص 51.

 (10) بحارالانوار، ج 45، ص 41 و 42.

برگرفته از نرم افزار پرسمان 2(بیش از 14000 پرسش و پاسخ دانشجویی)، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تشنگی ، صحرای کربلا ، عطش ، رفع شبهه ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 18 دی 1390 02:05 ق.ظ